Γράφει η Ντιάνα Τσερβονίδου
Διευθύντρια Σύνταξης
Δημοσιογράφος
Υπάρχουν δύο ειδών πινακίδες STOP στη σύγχρονη Ελλάδα. Αυτές που σε υποχρεώνουν να σταματήσεις γιατί έτσι ΠΡΕΠΕΙ, στο πλαίσιο δημόσιας Τάξης και Ασφάλειας στους δρόμους της χώρας, και εκείνες που σταματούν μόνο όσους δεν έχουν… «υψηλές γνωριμίες», καθώς είναι βαθιά εδραιωμένη η νοοτροπία του «έχω μπάρμπα στην Κορώνη».
Η σκηνή θα μπορούσε να είναι βγαλμένη από κάποια ελληνική κωμωδία. Θα μπορούσε επίσης να αποτελεί μία ακόμη παράσταση στο μεγάλο θέατρο της ελληνικής νοοτροπίας.
Ένας διανομέας βρίσκεται πεσμένος στην άσφαλτο. Μια Porsche έχει μόλις συγκρουστεί μαζί του. Πριν προλάβουν να ακουστούν οι πρώτες κουβέντες συμπόνιας ή έστω ένα «είστε καλά;», ακούγεται η πρώτη… θεσμική δήλωση:
— «Ο μπαμπάς μου είναι αστυνομικός!»
Όχι «συγγνώμη». Όχι «μήπως χτύπησες;». Όχι «να καλέσουμε ένα ασθενοφόρο». Πρώτα η ιδιότητα. Το διαβατήριο της ελληνικής ατιμωρησίας…
Ο διανομέας, ακόμη ζαλισμένος, βρίσκει το κουράγιο να ρωτήσει:
— «Κι αν είναι; Αυτό σου δίνει το δικαίωμα να παραβιάζεις το STOP;».
Η κυρία, αντιλαμβανόμενη ότι το «χαρτί» δεν έπιασε όσο περίμενε, μαζεύει λίγο τον τόνο της φωνής της, ισιώνει τη μίνι φούστα της και διορθώνει:
— «Απλώς το ανέφερα… εντελώς ενημερωτικά σε περίπτωση που…».
Η πιο ελληνική λέξη μετά το «βολεύτηκα» είναι το «ενημερωτικά». Δηλαδή χωρίς καμία πρόθεση επηρεασμού. Όπως λέμε «τυχαία ο θείος μου είναι υπουργός», «εντελώς συμπτωματικά ο ξάδελφος είναι εισαγγελέας» ή «μην αγχώνεσαι, γνωρίζω τον διοικητή».
Και πριν στεγνώσει το σημάδι από τη ροζ φούσκα της τσίχλας που σκάει με κρότο στο πρόσωπό της, έρχεται η δεύτερη πράξη του δράματος:
— «Δεν χρειάζεται να φωνάξουμε την αστυνομία».
Και βέβαια όχι. Γιατί να μπλέξουμε με τον νόμο όταν μπορούμε να τον… έχουμε στο σπίτι μας;
Στη συνέχεια ακολουθεί η κορυφαία νομική θεωρία της χρονιάς.
— «Άλλωστε αυτό το STOP είναι από την εποχή της Μεταπολίτευσης».
Ο διανομέας απορεί.
— «Και;».
— «Είναι παλιό. Δεν θα έπρεπε να βρίσκεται εκεί. Η εποχή έχει αλλάξει. Εδώ εμείς έχουμε αλλάξει…».
Ασύλληπτη λογική. Αν μια πινακίδα είναι παλιά, παύει να ισχύει. Τότε γιατί να μην καταργήσουμε και τον Ποινικό Κώδικα – Γράφτηκε άλλωστε πριν από χρόνια; Ή το Σύνταγμα μαζί με τους σηματοδότες. Και οι πυραμίδες είναι αρχαίες. Μήπως να τις γκρεμίσουμε κι αυτές επειδή… ξεπεράστηκαν και δεν θα έπρεπε να έχουν θέση στη νέα εποχή που ζούμε εμείς οι προοδευτικοί;
Στην Ελλάδα, όμως, πολλές φορές δεν φταίει ο οδηγός. Φταίει το STOP που βρέθηκε στον δρόμο του. Δεν φταίει η ταχύτητα. Φταίει ο δρόμος που δεν κατάλαβε ποιος περνάει. Δεν φταίει η παραβίαση. Φταίει η πραγματικότητα που αρνείται να προσαρμοστεί στις δημόσιες σχέσεις.
Κάπως έτσι χτίστηκε μια ολόκληρη κουλτούρα. Η κουλτούρα του «ξέρεις ποιος είμαι εγώ;», του «θα πάρω ένα τηλέφωνο», του «ο άνδρας μου είναι…», του «μην μπλέκεις». Μια κοινωνία όπου αρκετοί πιστεύουν ότι ο νόμος δεν είναι κοινός για όλους, αλλά υπηρεσία κατά παραγγελία. Ότι οι κανόνες κυκλοφορίας είναι προτάσεις, οι θεσμοί γνωριμίες και η ευθύνη… προαιρετική.
Ύστερα αναρωτιόμαστε γιατί όλα τα παραπάνω δεν εμπνέουν καμία εμπιστοσύνη στους πολίτες.
Κι όμως, ο δρόμος δεν αναγνωρίζει αξιώματα, συγγένειες και επαγγελματικές ιδιότητες. Η άσφαλτος δεν κάνει εξαιρέσεις. Όταν συγκρουστείς, η φυσική δεν ρωτά αν οδηγείς Porsche ή παπάκι, ούτε αν στο σπίτι σε περιμένει αστυνομικός, υπουργός ή ο ίδιος ο πρωθυπουργός.
Το πιο επικίνδυνο, τελικά, δεν είναι όσοι παραβιάζουν ένα STOP. Είναι όσοι πιστεύουν ότι μπορούν να παραβιάζουν κάθε κανόνα επειδή κάποιος δικός τους φοράει στολή, γραβάτα ή έχει μια «άκρη».
Και όσο αυτή η νοοτροπία επιβραβεύεται, τόσο θα συνεχίζουμε να ψάχνουμε ενόχους στις πινακίδες, στην εποχή της Μεταπολίτευσης, στους δρόμους και στην κακή μας τύχη. Ποτέ στον καθρέφτη.
Οι κοινωνίες δεν προχωρούν όταν αγνοούν τα STOP. Προχωρούν όταν σταματούν μπροστά στους κανόνες, αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους και καταλαβαίνουν ότι ο νόμος δεν έχει συγγενείς, ούτε VIP λωρίδα για τις πελατειακές σχέσεις.
Το πρόβλημα δεν είναι οι παλιές πινακίδες. Είναι οι παλιές αντιλήψεις. Γιατί όταν το «ξέρεις ποιος είμαι εγώ;» αποκτά μεγαλύτερη αξία από το «έκανα λάθος», τότε δεν έχει παραβιαστεί μόνο ένα STOP. Έχει παραβιαστεί η ίδια η έννοια της ισονομίας…
Fonitisxanthis.gr
