– Σε επιφυλακή η Περιφέρεια
– Συνεχίζονται οι έλεγχοι και οι ψεκασμοί για την καταπολέμηση των κουνουπιών
Γράφει η Ντιάνα Τσερβονίδου
Μηδενικά παραμένουν, μέχρι στιγμής, τα καταγεγραμμένα κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, συμπεριλαμβανομένης της Περιφερειακής Ενότητας Ξάνθης, παρά τη σημαντική αύξηση των περιστατικών που καταγράφεται σε πολλές περιοχές της χώρας.
Η εικόνα αυτή προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας και την ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών της Περιφέρειας. Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει εκλείψει. Αντίθετα, η περίοδος μετάδοσης βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και οι αρμόδιες αρχές διατηρούν αυξημένη επιτήρηση στην περιοχή.
Η Ξάνθη χωρίς καταγεγραμμένο ανθρώπινο κρούσμα
Για την Ξάνθη, όπως και για τις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες της ΑΜ-Θ, δεν έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής ανθρώπινο κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου.
Η διαπίστωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η φετινή επιδημιολογική εικόνα στην Ελλάδα είναι σαφώς επιβαρυμένη. Στην τελευταία διαθέσιμη εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ, με στοιχεία έως και τις 26 Αυγούστου 2026, καταγράφονται συνολικά 232 εγχώρια κρούσματα σε ολόκληρη τη χώρα. Από αυτά, τα 165 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ενώ 67 είχαν ήπιες ή καθόλου εκδηλώσεις από το ΚΝΣ. Μέχρι την ίδια ημερομηνία είχαν καταγραφεί και 19 θάνατοι, όλοι σε ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών.
Μάλιστα, μόνο μέσα στην τελευταία εβδομάδα που εξετάζει η συγκεκριμένη έκθεση δηλώθηκαν 75 νέα εγχώρια κρούσματα, γεγονός που αποτυπώνει τη δυναμική της φετινής περιόδου μετάδοσης.
Η ΑΜ-Θ παρακολουθεί στενά την κατάσταση
Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη η εικόνα που καταγράφεται στους πέντε νομούς –Ξάνθη, Ροδόπη, Έβρο, Καβάλα και Δράμα– παραμένει μέχρι στιγμής χωρίς καταγεγραμμένο ανθρώπινο κρούσμα.
Ήδη από τις 24 Αυγούστου, ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης ΑΜ-Θ Κώστας Βενετίδης είχε επισημάνει ότι, βάσει των τότε διαθέσιμων αποτελεσμάτων του ΕΟΔΥ, τα κρούσματα στην Περιφέρεια ήταν μηδενικά. Παράλληλα είχε υπογραμμίσει ότι η περιοχή δεν εφησυχάζει, καθώς η περίοδος μετάδοσης δεν έχει ολοκληρωθεί.
Η επισήμανση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Ξάνθη και συνολικά για τη Θράκη, καθώς η επιδημιολογική εικόνα δεν εξαρτάται μόνο από την ύπαρξη ή όχι ενός ανθρώπινου κρούσματος. Η κυκλοφορία του ιού στους πληθυσμούς των κουνουπιών και των πτηνών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την εξέλιξη της κατάστασης.
Παγίδες και εργαστηριακοί έλεγχοι πριν από την εμφάνιση κρουσμάτων
Στην ΑΜ-Θ εφαρμόζεται οργανωμένο πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών, το οποίο δεν περιορίζεται στους συμβατικούς ψεκασμούς.
Σύμφωνα με την Περιφέρεια, έχουν τοποθετηθεί παγίδες και κλωβοί, ενώ τα δείγματα που συλλέγονται ελέγχονται σε εβδομαδιαία βάση. Όταν εντοπίζονται κουνούπια-φορείς του ιού, οι παρεμβάσεις μπορούν να εντατικοποιούνται και να γίνονται πιο στοχευμένες στις περιοχές όπου εντοπίζεται αυξημένος κίνδυνος. Ο σχεδιασμός αυτός αποτυπώνεται και στα επίσημα έγγραφα της Περιφέρειας ΑΜ-Θ για το πρόγραμμα καταπολέμησης των κουνουπιών. Για το 2026 προβλέπεται επιτήρηση του πληθυσμού των ακμαίων κουνουπιών και των επιπέδων κυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου στο αστικό σύστημα, σε ολόκληρη την Περιφέρεια, με στόχο την έγκαιρη εφαρμογή προληπτικών δράσεων.
Το πρόγραμμα αφορά το σύνολο των Περιφερειακών Ενοτήτων της ΑΜ-Θ και περιλαμβάνει δράσεις στο αστικό, περιαστικό και αγροτικό περιβάλλον.
Γιατί η περιοχή δεν μπορεί ακόμη να «κατεβάσει ταχύτητα»
Το γεγονός ότι η Ξάνθη και η ΑΜ-Θ δεν εμφανίζουν μέχρι στιγμής ανθρώπινα κρούσματα είναι αναμφίβολα θετικό. Δεν αποτελεί, όμως, λόγο για εφησυχασμό.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η καταγραφή των κρουσμάτων δεν γίνεται ταυτόχρονα με την έναρξη των συμπτωμάτων. Μεσολαβούν ημέρες μέχρι τη διάγνωση και τη δήλωση, με αποτέλεσμα τα πιο πρόσφατα δεδομένα να είναι πιθανό να αναθεωρηθούν και να προστεθούν νέα περιστατικά.
Παράλληλα, ο Οργανισμός εξηγεί ότι ο εκτιμώμενος δήμος έκθεσης ενός ασθενούς αποτελεί ένα αδρό κριτήριο για την εκτίμηση των περιοχών όπου κυκλοφορεί ο ιός. Με άλλα λόγια, η απουσία καταγεγραμμένου ασθενούς δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με απουσία του ιού από το περιβάλλον.
Η Δράμα ως υπενθύμιση ότι ο ιός κυκλοφορεί στην ευρύτερη περιοχή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ΑΜ-Θ παρουσιάζει ένα ακόμη στοιχείο της τελευταίας έκθεσης του ΕΟΔΥ.
Έως τις 26 Αυγούστου είχαν εντοπιστεί περιστατικά πρόσφατης λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου σε ιπποειδή, μεταξύ άλλων και στην Περιφερειακή Ενότητα Δράμας. Ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι η καταγραφή πρόσφατα μολυνθέντων ιπποειδών υποδηλώνει κυκλοφορία του ιού στις συγκεκριμένες περιοχές.
Το στοιχείο αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με ανθρώπινο κρούσμα: Στην ΑΜ-Θ δεν έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής ανθρώπινη λοίμωξη, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία. Η παρουσία όμως του ιού σε ζώα αποτελεί παράμετρο που ενισχύει την ανάγκη για συνεχή επιτήρηση.
Το κρίσιμο διάστημα για την περιοχή
Στην Περιφέρεια ΑΜ-Θ, σύμφωνα με τις δηλώσεις του αρμόδιου Αντιπεριφερειάρχη, η περίοδος προς το τέλος Αυγούστου και τις αρχές του φθινοπώρου θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική. Η παρουσία αποδημητικών πτηνών, τα οποία μπορούν να συμμετέχουν στον φυσικό κύκλο του ιού, συνδέεται με την εποχική δυναμική της μετάδοσης.
Αυτό σημαίνει ότι το γεγονός πως η Ξάνθη και οι υπόλοιπες περιοχές της ΑΜ-Θ έχουν μέχρι σήμερα αποφύγει την εμφάνιση ανθρώπινων περιστατικών αποτελεί περισσότερο ένδειξη ότι τα μέτρα πρόληψης και επιτήρησης αποδίδουν, παρά εγγύηση ότι ο κίνδυνος έχει περάσει.
Η ίδια η Περιφέρεια έχει εντάξει στον σχεδιασμό της για την περίοδο 2026-2028 εκτεταμένες δράσεις καταπολέμησης κουνουπιών και παρακολούθησης της κυκλοφορίας του ιού, γεγονός που δείχνει ότι η αντιμετώπιση αντιμετωπίζεται ως διαρκής διαδικασία και όχι ως έκτακτη παρέμβαση μετά την εμφάνιση ενός κρούσματος.
Τι σημαίνει αυτό για τους κατοίκους της Ξάνθης
Για τους κατοίκους της Ξάνθης, το μήνυμα των αρμόδιων φορέων είναι διπλό: η μέχρι σήμερα επιδημιολογική εικόνα είναι καθησυχαστική, αλλά η ατομική προστασία παραμένει απαραίτητη.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών. Ο ΕΟΔΥ συστήνει τη λήψη μέτρων προστασίας από τα κουνούπια, ιδιαίτερα κατά τις ώρες αυξημένης δραστηριότητάς τους, με χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, κατάλληλων ενδυμάτων και μέτρων προστασίας σε κατοικίες και εξωτερικούς χώρους.
Η σημασία της πρόληψης είναι ακόμη μεγαλύτερη για τις μεγαλύτερες ηλικίες και για άτομα με ορισμένους παράγοντες κινδύνου, καθώς η σοβαρή μορφή της λοίμωξης αφορά κυρίως το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.
Η εικόνα σήμερα: θετική, αλλά όχι οριστική
Η Ξάνθη και συνολικά η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε μια διαφορετική επιδημιολογική κατάσταση από εκείνη που καταγράφεται σε άλλες περιοχές της χώρας.
Μέχρι τα τελευταία διαθέσιμα επίσημα στοιχεία, δεν έχει καταγραφεί ανθρώπινο κρούσμα στην ΑΜ-Θ. Την ίδια στιγμή, όμως, η πανελλαδική εικόνα είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη, ενώ η παρουσία πρόσφατης λοίμωξης από τον ιό σε ιπποειδή στη Δράμα δείχνει ότι ο ιός δεν είναι άγνωστος στην ευρύτερη γεωγραφική ζώνη. Έτσι, για την Ξάνθη το ζητούμενο δεν είναι να υπάρξει εφησυχασμός επειδή ο αριθμός των κρουσμάτων παραμένει μηδενικός. Είναι να διατηρηθεί αυτή η εικόνα.
Και αυτό, στην πράξη, σημαίνει συνεχείς έλεγχους, επιτήρηση των κουνουπιών, στοχευμένες παρεμβάσεις και εγρήγορση των πολιτών, τουλάχιστον όσο παραμένει ενεργή η περίοδος μετάδοσης.
Fonitisxanthis.gr