– Το Συμβουλευτικό Κέντρο «Ζωή Δαλακλίδου» του Δήμου Ξάνθης στηρίζει γυναίκες που βιώνουν κακοποίηση
– Ο ρόλος της πρόληψης, η έγκαιρη παρέμβαση και το μήνυμα προς τις γυναίκες που φοβούνται να μιλήσουν
Γράφει η Ντιάνα Τσερβονίδου
Η πρόσφατη γυναικοκτονία στη Ροδόπη επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο ένα ζήτημα που δεν αφορά μόνο την οικογένεια ή την Αστυνομία, αλλά συνολικά την κοινωνία και τους θεσμούς, την προστασία των γυναικών από την έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία.
Η υπόθεση της Ροδόπης, με τον θάνατο μιας 44χρονης γυναίκας, έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά σειρά περιστατικών που δείχνουν ότι η βία μπορεί να κλιμακωθεί επικίνδυνα όταν τα σημάδια δεν αναγνωρίζονται έγκαιρα ή όταν το θύμα παραμένει χωρίς ουσιαστική υποστήριξη.
Στην Ξάνθη, πάντως, τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί ένας οργανωμένος μηχανισμός υποστήριξης, με το Συμβουλευτικό Κέντρο Υποστήριξης Γυναικών Θυμάτων Βίας του Δήμου Ξάνθης «Ζωή Δαλακλίδου» να αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά σημεία αναφοράς για γυναίκες που αντιμετωπίζουν περιστατικά βίας ή βρίσκονται σε κατάσταση κινδύνου.
Και η λειτουργία του αποκτά ιδιαίτερη σημασία μέσα στη γενικότερη πολιτική που επιχειρεί να αναπτύξει η σημερινή Δημοτική Αρχή του Δημάρχου Στράτου Κοντού, με την κοινωνική πολιτική και τη στήριξη των ευάλωτων συμπολιτών να αποτελούν βασικό πεδίο δημοτικής παρέμβασης.
Στον τομέα αυτό, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Κωνσταντίνος Γκαγκαλίδης, ο οποίος έχει στην ευθύνη του ζητήματα κοινωνικής πολιτικής και μέριμνας και καλείται να διαχειριστεί ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πεδίο, όπου η ανάγκη για ανθρώπινη προσέγγιση συνδυάζεται με την ανάγκη αποτελεσματικών δομών και υπηρεσιών.
Το «Ζωή Δαλακλίδου» ως δομή στήριξης στην Ξάνθη
Το Συμβουλευτικό Κέντρο φέρει το όνομα της Ζωής Δαλακλίδου, της Ξανθιώτισσας που δολοφονήθηκε το 2012, μια υπόθεση που είχε συγκλονίσει την τοπική κοινωνία και είχε αναδείξει με τον πιο σκληρό τρόπο την ανάγκη αντιμετώπισης της βίας κατά των γυναικών.
Η ονομασία της δομής δεν αποτελεί απλώς έναν συμβολικό φόρο τιμής. Συνδέει τη μνήμη μιας γυναίκας που έχασε τη ζωή της με μια υπηρεσία που έχει ως αποστολή να στηρίζει άλλες γυναίκες πριν η κακοποίηση εξελιχθεί σε ακόμη μεγαλύτερη τραγωδία.
Το Κέντρο παρέχει συμβουλευτική και υποστηρικτικές υπηρεσίες σε γυναίκες που αντιμετωπίζουν έμφυλη ή ενδοοικογενειακή βία, ενώ η λειτουργία του εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής και προστασίας που αναπτύσσει ο Δήμος Ξάνθης.
Η λειτουργία του έχει ιδιαίτερη σημασία και για έναν ακόμη λόγο: Δίνει τη δυνατότητα σε μια γυναίκα να ζητήσει βοήθεια χωρίς να είναι υποχρεωμένη από την πρώτη στιγμή να πάρει όλες τις αποφάσεις που αφορούν την προσωπική και οικογενειακή της ζωή.
Η πρώτη επαφή μπορεί να είναι ένα τηλεφώνημα, μια συζήτηση, μια συμβουλευτική συνάντηση.
Και από εκεί και πέρα, οι ειδικοί μπορούν να βοηθήσουν τη γυναίκα να ενημερωθεί για τα δικαιώματά της και τις διαθέσιμες επιλογές.
Πάνω από 100 περιστατικά στους πρώτους μήνες
Η πραγματική εικόνα της ανάγκης για τέτοιες δομές αποτυπώνεται στους αριθμούς. Σύμφωνα με στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί και μέσα από το ρεπορτάζ της «Φωνής της Ξάνθης», περισσότερα από 100 περιστατικά είχαν απασχολήσει το Κέντρο ήδη κατά τους πρώτους μήνες λειτουργίας του.
Πρόκειται για έναν αριθμό που καταδεικνύει ότι η βία κατά των γυναικών δεν αποτελεί ένα σπάνιο ή μακρινό φαινόμενο για την τοπική κοινωνία.
Παράλληλα, δεν πρέπει να θεωρείται ότι οι καταγεγραμμένες περιπτώσεις αποτυπώνουν το σύνολο του προβλήματος καθώς πολλές γυναίκες δεν καταγγέλλουν. Άλλες φοβούνται τις συνέπειες. Κάποιες εξαρτώνται οικονομικά από τον κακοποιητή τους, ενώ σε άλλες περιπτώσεις υπάρχουν παιδιά, οικογενειακές πιέσεις ή ο φόβος κοινωνικού στιγματισμού. Ακριβώς γι’ αυτό, η ενημέρωση και η πρόληψη αποτελούν κρίσιμο μέρος της λειτουργίας μιας τέτοιας δομής.
«Μιλήστε πριν γίνει αργά»
Το βασικό μήνυμα που προκύπτει από τη λειτουργία του Κέντρου είναι ότι μια γυναίκα δεν χρειάζεται να περιμένει να υπάρξει ένα ακραίο περιστατικό για να αναζητήσει βοήθεια.
Η βία δεν είναι μόνο η σωματική επίθεση. Μπορεί να είναι οι απειλές, η συστηματική υποτίμηση, ο έλεγχος, η απομόνωση από φίλους και συγγενείς, ο οικονομικός περιορισμός, η παρακολούθηση, η ψυχολογική πίεση ή η συνεχής δημιουργία φόβου. Η αναγνώριση αυτών των συμπεριφορών σε πρώιμο στάδιο μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο προληπτικός ρόλος του Συμβουλευτικού Κέντρου. Μια γυναίκα μπορεί να απευθυνθεί στη δομή ακόμη και όταν δεν γνωρίζει ποια ακριβώς διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει. Οι ειδικοί μπορούν να την ενημερώσουν, να συζητήσουν μαζί της την κατάσταση που βιώνει και να τη βοηθήσουν να εξετάσει τα επόμενα βήματά της.
Το μήνυμα είναι απλό, δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσει μόνη της μια κατάσταση κακοποίησης.
Η ευαισθητοποίηση δεν σταματά μέσα στο Κέντρο
Ο Δήμος Ξάνθης έχει επιχειρήσει να συνδέσει τη λειτουργία του Κέντρου όχι μόνο με την αντιμετώπιση των περιστατικών αλλά και με την ενημέρωση της κοινωνίας.
Ενημερωτικές δράσεις, συνεργασίες με υπηρεσίες, επαγγελματίες υγείας, την Αστυνομία και άλλους φορείς έχουν ως στόχο να δημιουργηθεί ένα ευρύτερο δίκτυο αναγνώρισης και αντιμετώπισης της βίας.
Γιατί ένα περιστατικό μπορεί να γίνει αντιληπτό από διαφορετικά σημεία του κοινωνικού περιβάλλοντος μιας γυναίκας. Ένας γιατρός μπορεί να δει σημάδια. Ένας εκπαιδευτικός μπορεί να αντιληφθεί αλλαγές στη συμπεριφορά ενός παιδιού.
Ένας συγγενής ή ένας φίλος μπορεί να διαπιστώσει ότι μια γυναίκα έχει απομονωθεί. Η έγκαιρη αναγνώριση και η σωστή παραπομπή μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο.
Η βία, άλλωστε, δεν είναι «οικογενειακή υπόθεση» όταν υπάρχει κίνδυνος για τη σωματική ή ψυχική ακεραιότητα ενός ανθρώπου.
Η πρόσφατη τραγωδία στη Ροδόπη και το ερώτημα της πρόληψης
Η υπόθεση της Ροδόπης δεν μπορεί να αλλάξει πλέον. Μπορεί, όμως, να οδηγήσει σε μια ακόμη συζήτηση για το τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα.
Σε επίπεδο τοπικής κοινωνίας, η Ξάνθη διαθέτει πλέον μια δομή που έχει ακριβώς αυτόν τον ρόλο, να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για γυναίκες που βιώνουν βία και χρειάζονται ενημέρωση, συμβουλευτική και υποστήριξη.
Το ζητούμενο είναι η γυναίκα να γνωρίζει ότι υπάρχει αυτή η δυνατότητα πριν φτάσει στην απόγνωση. Να γνωρίζει πού μπορεί να απευθυνθεί. Να ξέρει ότι η αναζήτηση βοήθειας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει την ίδια στιγμή να πάρει μια τελική απόφαση για τη ζωή της. Και, κυρίως, να γνωρίζει ότι το πρώτο βήμα μπορεί να γίνει με ασφάλεια και εμπιστευτικότητα.
Η Ξάνθη κρατά ανοιχτό το μέτωπο της πρόληψης
Η δομή «Ζωή Δαλακλίδου» έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό για την Ξάνθη.
Το όνομα μιας γυναίκας που χάθηκε με τραγικό τρόπο συνδέεται σήμερα με έναν χώρο που δημιουργήθηκε για να στηρίζει γυναίκες που βρίσκονται αντιμέτωπες με τη βία.
Αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Χρειάζεται ενημέρωση, συνεχής ευαισθητοποίηση, συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών και, κυρίως, μια κοινωνία που θα επιλέγει να ακούει αντί να προσπερνά.
Η πρόσφατη γυναικοκτονία στη Ροδόπη υπενθυμίζει με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι η πρόληψη δεν μπορεί να περιμένει. Στην Ξάνθη, το Συμβουλευτικό Κέντρο υπάρχει. Το επόμενο βήμα είναι να γνωρίζει κάθε γυναίκα ότι μπορεί να το αναζητήσει όταν αισθανθεί ότι κάτι στη ζωή της δεν είναι πλέον ασφαλές. Γιατί η βοήθεια έχει αξία όχι μόνο όταν η βία έχει ήδη συμβεί, αλλά κυρίως όταν μπορεί να συμβάλει στο να μην υπάρξει το επόμενο θύμα.
Fonitisxanthis.gr